تسمهها از جمله تجهیزاتی هستند که میتوانند کاربردهای متعددی در صنایع و ماشینآلات مختلف داشته باشند. این تجهیزات میتوانند بر اساس فاکتورها و پارامترهایی همچون جنس، کاربرد و شکل ظاهری و … دستهبندی شوند اما به صورت کلی شامل دو دسته تسمههای صنعتی و تسمههای خودرویی هستند. چاپ اطلاعات بر روی تسمه میتواند اهمیت بسیار زیادی داشته باشد چرا که علاوه بر ارائه اطلاعات دقیق میتواند بر روی اعتبار برند، ردیابی محصول، مسائل قانونی و … مؤثر باشد. از آنجایی که تسمهها میتوانند از مواد مختلف و در ابعاد و اندازههای متنوعی تولید شوند، چاپ اطلاعات بر روی آنها میتواند چالشهای ویژهای داشته باشد.در ادامه این مطلب از سن مارکینگ به بررسی نحوه چاپ روی تسمه با جت پرینتر پرداخته خواهد شد.

آشنایی با انواع تسمهها
همانطور که گفته شد تسمهها میتوانند بر اساس فاکتورهای مختلفی دستهبندی شوند و هر کدام از آنها ویژگیها، مشخصات و کاربردهای متعددی خواهند داشت. تسمههای صنعتی میتوانند شامل مواردی همچون تسمههای تخت، تسمههای گرد، تسمههای V شکل، تسمههای تایمینگ، تسمههای آجدار (شیاردار) و تسمههای چندشیار باشند در حالی که تسمههای خودرویی شامل مواردی همچون تسمه تایم، تسمه دینام (تسمه پروانه) و تسمه مارپیچی (دینام بلند) هستند. هر کدام از این تسمهها از مواد مختلفی تشکیل شده و دارای ابعاد و اندازه، ضخامت، شکل ظاهری و کاربردهای متفاوتی می باشند.
مطلب مرتبط: جت پرینتر چاپ روی فلزات
اهمیت چاپ روی تسمه
هرچند که چاپ اطلاعات مختلف بر روی تسمهها امری ساده به نظر میرسد اما در حقیقت تسمهها به واسطه نوع کاربردهای متفاوتی که دارند از شرایط ویژه و منحصربهفردی برخوردارند. این تجهیزات معمولاً دارای سطوحی نیمه صاف و دارای بافت بوده، از مواد مختلفی همچون پلاستیک، پلی اورتان، PVC و … تولید شده و گاهی به واسطه فرآیند خاص تولید دارای چربی و گرد و غبار در سطح می باشند. چاپ اطلاعات مختلف بر روی چنین سطوحی خصوصاً در سرعتهای بالا میتواند چالشهای خاصی به همراه داشته باشد چرا که لازم است جوهر چاپ پخش نشده و در زمان حمل و بستهبندی نیز پاک نشود.
با توجه به نکات گفته شده استفاده از جت پرینترها بهترین روش برای درج اطلاعات مختلف بر روی تسمهها است. چاپ روی تسمه با جت پرینتر میتواند مزیتهای متعددی داشته باشد که مهمترین آنها شامل موارد زیر هستند:
- جت پرینترها سرعت و دقت بالایی داشته و برای چاپ نیازی به توقف تولید نخواهد بود
- در جت پرینترها امکان تغییر آنی اطلاعات چاپی بدون نیاز به تعویض کلیشه وجود دارد.
- جت پرینترها میتوانند بر روی سطوح مختلف بدون محدودیت در نوع متریال عملیات چاپ را انجام بدهند.
- استفاده از این پرینترها در مقایسه با روشهای سنتی مانند چاپ پد یا لیبلزنی مقرونبهصرفه تر است.

انواع جت پرینتر برای چاپ روی تسمه
جت پرینترها از تنوع بالایی از نظر مکانیسم عملکرد، سایز و ابعاد، کارایی و … برخوردارند و هر کدام میتوانند استفادههای متعددی در صنایع مختلف داشته باشند. برای چاپ اطلاعات مختلف بر روی انواع تسمههای صنعتی و خودرویی میتوان از جت پرینترهای مختلفی استفاده کرد که به شرح زیر می باشند:
- جت پرینتر حرارتی (TIJ) که برای چاپ روی سطوح صاف و کمحجم مناسب بوده و از جوهرهای مبتنی بر آب یا حلالی استفاده میکند. مهمترین مزایای این پرینتر شامل دقت بالا و کیفیت عالی، عدم نیاز به تعمیر و نگهداری مداوم، چاپ بر روی سطوح مختلف و … هستند.
- جت پرینتر CIJ (Continuous Inkjet) که در آن جوهر بهصورت پیوسته از نازل خارج شده و چاپ را در خطوط تولید سریع ممکن میکند. این پرینتر برای تسمههای متحرک بسیار مناسب بوده و با انواع جوهرهای رنگی و سفید سازگاری دارد
- جت پرینتر UV که از جوهر UV استفاده میکند که بلافاصله تحت نور ماوراءبنفش خشک میشود و برای سطوح غیرقابل جذب بسیار مناسب است. ماندگاری بالا، عدم نیاز به حلال شیمیایی و کیفیت بالا از مهمترین مزایای این پرینتر است
- جت پرینتر DOD (Drop on Demand) که از دقت و کیفیت بالایی برخوردار بوده و میتواند برای انواع تسمههای سفارشی کاربردی باشد
- جت پرینتر حلالی (Solvent Inkjet) که از جوهرهای پایه حلالی استفاده میکند و برای چاپ بر روی سطوح سخت مانند فلز و پلاستیک مناسب بوده و از مزیتهایی همچون کیفیت بالا، مقاومت خوب و … برخوردار است.

مراحل چاپ روی تسمه با جت پرینتر
برای چاپ روی تسمه با جت پرینتر لازم است که مراحل مختلف به صورت دقیق اجرا شود. در اصل برای چاپ روی این سطوح باید به شرح زیر عمل نمود:
نصب دستگاه
در مرحله اول لازم است که جت پرینتر بر روی پایههای مخصوص در خط تولید تسمه نصب شود بهگونهای که هد چاپ دستگاه به تسمه نزدیک باشد.
تنظیم موقعیت سنسور و هد چاپ
در مرحله دوم از چاپ روی تسمه با جت پرینتر باید سنسور و هد چاپ بهگونهای تنظیم شود که تسمه ابتدا از زیر سنسور عبور کرده و سپس به زیر هد منتقل شود
انجام تنظیمات اولیه دستگاه
در مرحله سوم لازم است که تنظیمات اولیه دستگاه مانند سرعت چاپ، اندازه فونت چاپ، نوع اطلاعات، تراکم چاپ و … انجام شود. در اصل این تنظیمات باید متناسب با سرعت تسمه انجام شود تا اطلاعات به صورت واضح، دقیق و باکیفیت بر روی سطح تسمه درج شود.
یکی از نکات مهم در تنظیمات دستگاه توجه به زمان تاخیر است. زمان تاخیر (Delay) باید بر اساس موقعیت محصول و زاویه سنسور، بین تشخیص محصول توسط سنسور و شروع چاپ تنظیم شود.
ایجاد پیام
در مرحله چهارم باید تمام اطلاعاتی که لازم است بر روی تسمه ثبت شوند ساخته و پردازش شوند. این اطلاعات میتواند شامل مواردی همچون تاریخ تولید، تاریخ انقضا، استانداردهای تولید، لوگوی برند تولیدکننده، هشدارهای امنیتی و … خواهند بود.
تنظیم دقیق تاخیر
همانطور که گفته شد زمان تاخیر دستگاه اهمیت بالایی دارد و باید به آن توجه زیادی داشت.
- چاپ خیلی زود: اگر چاپ در محصول خیلی زود انجام شد، باید زمان تاخیر را افزایش داد.
- چاپ خیلی دیر: اگر چاپ خیلی دیر اتفاق افتاد، باید زمان تاخیر را کاهش داد.
بیشتر بخوانید: چاپ روی لنت ترمز خودرو
شروع چاپ و اجرای آن
در نهایت و در مرحله آخر باید جت پرینتر را روشن کرده و اجازه داد که اطلاعات بر روی تسمه چاپ شوند. در این مرحله باید یک بار دیگر تمام موارد را چک کرد تا از کیفیت چاپ محصول اطمینان حاصل کرد.
به صورت کلی برای چاپ روی تسمه با جت پرینتر باید به نکات مختلفی همچون نوع و جنس تسمه، میزان سرعت خط تولید، رنگ تسمه، چرب یا مرطوب بودن سطح تسمه، ابعاد و اندازههای تسمه و … توجه داشت.

جمعبندی
تسمهها از کاربردیترین تجهیزات در صنایع مختلف بوده و میتوانند از تنوع بالایی برخوردار باشند. چاپ اطلاعات بر روی این تسمهها با توجه به تنوع زیاد و کاربردهای متعددی که دارند از اهمیت بالایی برخوردار است. برای چاپ اطلاعات بر روی تسمهها میتوان از انواع جت پرینترهای TIJ، CIJ، UV، DOD و حلالی استفاده کرد. مراحل چاپ بر روی تسمه شامل نصب جت پرینتر، تنظیم موقعیت سنسور و هد چاپ، انجام تنظیمات اولیه دستگاه، ایجاد پیام، تنظیم دقیق تاخیر و شروع چاپ و اجرای آن خواهند بود.